چرتکا لوٹیت شگاریگ زامات بہ بیت.

سرگال: چرتکا لوٹیت شکاریگ زامات بہ بیت.

بارین چرتک گیش بیت یا لہتے بلوچی ندکار.

دوستان چرتگ ھما کسانوک مرغ ایں کہ صوت ی اے ڈول اینت ! چرت چرت چرت ! او اگاں شما شر دلگوش ئی بداریت یک چیزے شوھاز کنئگایں.

یک روچے چرتکا فکر کرت کہ من وتی زہگا شکاریگ زامات کناں کہ تاں چرتک اصل و نسل قد و بالاد و جون چو شکاریگ وڑا مزن بہ بیت و کس چرتکا شگان مجنت کہ پرچا کسان و گونڈ و فٹک انت.

گڑا چرتک شوت شکاریگ دربارا دل ئے گوک ی رگے بست و خبری ظاھر کرت کہ اے وڑیں گپے کنئگ پہ مزنین درباران آسان نہنت.

شکاریگا اے گپ کہ اشکوت سری اے گور و آگورا چنڈیت و تاب دات حیران بیت کہ چئے بکنت و چرتکا چہ راہ و روے پربکنت.

شکاریگا گؤشت خیر انت بلے تو برو یک دارے بیار کہ نئے زنڈ ببیت و نئے بارئگ او نئے تر ببیت و نئے ھوشک، نئے تچگ ببیت و نئے چوٹ گڑا تی زھگ منی زاماتیں.

اے وا ظاھرین گپے کہ چوشین دار چرتک ھچبر درگپت نکنت و چوشین دار ماں جہانء نیست.
بلے اے ڈئک و کلاغے کہ چرتک ئے گپت او اگاں چرتک ھوشمندے بوتیں گڑا اے زامات یے سلسلہ ئی انگار کرتگ ات.بلے چرتک عقل قد وت ات کہ اگاں امیدواریں کہ شگاریگ زامات بہ بیت و تاں جہان است ایں چرتک گلایس ایں پہ ھما دارے درگیجئگا و تاں قیامتء اے دارا درگپت نکنت.

نوں واجہان دلگوش کنیت کہ لہتے بلوچ فرق چئے انت گون اے حرتک ی عقلء او گون اے بے وڑین نبشتانک رھبندان کہ بلکہ یکبرے کامیاب بنت و اے شصت و ھفتاد سالے کہ جنت سر و پاد کامیاب نبیت و انگار کامیاب بیئگا وتی زبانء بیحال کنان انت کہ ! پچ و پوشاک بدلء پچ و دریس کار و مرزے کن انت.

او ندکار وت ھوں زانت کہ تہنا یک گالے کس سربد نبیت دو گال ھور کنت بلے پدا ھوں چرتکے
عقلء انگار نکن انت.

سہل و دوستی داوت دات.
"سہل" بزانت آسان انت پمشکا دوستی اوار انت. بلے "صلح" جاہا
سحل یا صہل نزور انت کہ اصل صلح انت.
نوں کسے کہ زانتکار انت وت فکر بکنت بازیں گؤشئگا فائدہ نیست.

ندکار: آسکانی بلوچ
.

پہوالے بخت شاندار و عقل نزور انت.

سرگال: بلوچی قصہ: پہوال بخت شاندار و عقل نزور انت.


بیت یک روچے و روزگارے و بیت یک فبیہ ایں پہلوالین وانگے کہ سکین فقیرے بیت چوک چوریگ ئی پہ چونڈے نگنء محتاج بنت او ہر کسے کہ داد و دہشتے آئی دات نزورت انت ئ گؤشتی کہ شمارا خدایء داتگ زاناں خدا منا نگیندیت گھیتگاں دادے دیعگ خدائیگ انت نئے شمئیگ.

مردمان پسو دات کہ واجہ خدای داد ھمیش انت کہ ما ترایش دئیگایں خدا نکایت ماں تئ لوگء ترا داد ندات واجہ خدا پہ یک وسیلہے کنت.

گؤشت ئی واجہ خدا منی باریگء وسیلہ کنت شمۓ باریگء وسیلہ نکنت کہ شما شپ روچ ماں لوگء وپتگ ات.؟

مردمان گؤشت واجہ زمانعگ بدل بوتگ انت آپیسری دؤر شوت انت ھنوں کار پہ ٹیلفون و انترنت انت لازم نہنت کہ تو ھروھد بروئے ماں مکتبء یا قاصدی درک و دؤر بکن ئے.
پہوالء قبول نکرت گؤشتی شما ٹہگ ات دروغ بندیت کہ چطور بیت کنت شما ماں لوگء نشتگ ات و دگران زرے دئے ات پہ ٹیلفون و انترنت و زر انگور آنگور راہ دئے ات.؟

بازیین مدتے دلمانعگ انتظارا چہ پد مردا ھکلیت و شوت ماں دگہ خدای ملکے کہ فکری کرت بلکہ خدا چہ اے ملکء دلگران ایں و نگیندیت پمشکا منا دات دادے ندات.

خیر: مردا حیلت کرت پہ سیریں ملکے کہ حتماں خدا ماں آملکے کایت و گون خدای دادان ھمبہر بیعگء و پدے کیلان و کایان پہ ملکء و دادا وت و چوک و چوریگان اش چنین و وریں خدا پادشاہے تاں اے خلاص بہ بنت.

مردا چوک و چوریگ اشت اتنت و شوت ماں سیرین ملکے کہ عودا بئید کارا نگن نرسیت و سیادی نیست ات کس ئے پجاہے نیاورت کہ آئ لوگء بہ جلیت تاں وھدے خدا آئیا دادے بدات.

بلے سئے و چار روچے پنڈعگ و ورعگء چہ رند ھچ کسء جست نکرت و ناگیگ بوت گڑا ماں شرکتے کارا لگیت کہ شرکتء دراہین احتیاجات ھست انتنت ورعگ و وپسعگ دکتر و درمان دراھین لازمی جنس موجود اتنت.

گڑا سالے پد ھمے شرکت بازیین نقصانے بوت و فروشت بند بوت.
شرکت مجیبرا دراھین کارگران ئی حق و حقوق گیش اینت و دات انت پہوال اش توار کرت لہتے کلداراش دات و یک چیکے دات اش کہ کلدار خلاص بوتگ اتنت.


گڑا پہوال برانز گپت و بزان ھما چیک ی در در و چونڈ چونڈ کرت گؤشتی مۓ ملکء تہنا مردمان ٹہگی کرت، بلے اے ملکء وا خدا ھون گون تہگین مردمان ھور انت.

منا یک سالے پرین بیت کہ من ھزمت کرتگ و ھیدؤں چیکینتگ ایشان منا یک کاغدے داتگ کہ کلدار انت من ایش فبیہ ایں پہوالے حساب کرتگ من شیر واریں نونوکے نہان کہ خیر و شرا مزاناں.

گڑا زھری کرت چادرئ چنڈیت و کوپگا کرت و ھما کموکیں نقدین کلدارئ زورت انت کہ اے کسی دات و دہشت نہنت منی وتی محنت ئیگ انت و پدا گون خالیگ ایں دستے پچ تریت و آتک.

گڑا یکبرے آئ سیادے اے واقعات اشکوت شوت کلداری گپت آورت انت پہ ھمای چوریگان دات انت.

ندکار: آسکانی بلوچ.

دلریش این سنگت.

سرگال: دلریش ایں سنگت. بلوچی قصہ.


سردار کہور و شینزگ ھمساھگ اتنت. کہور وت دلء وتی سیاد و قبیلہ سروک ات و شینزگ وتی قبیلہ سروک ات.

کہورکی میانتاکی بچیک شینزگوک ئ زامات ات و کہورکی میانتاکی جنیک شینزگوک ئ نشار ات و پدا امساھگ اتنت و ماں ڈن ے کہ کؤرے آپ و گورم نزیک اتنت بلہ اشاس ماں رودے چلانٹکء کٹیگ ی لوگ بست و منندجاہ بوت انت.

لوگ اش پہ شنگر بستگ اتنت و مینوک اش مچی لٹ و کرزاتنت.
و ھر دوکان یک سچکانین تگردے ھست ات کہ ماں بڑایت اش و سچکانین تگرد کشوکان ات وھدے کہ دعرین مسافرے آتک و اشانی مہمان بیت.

کٹیگان ی پردئیوک تکرد اتنت کہ پہ پورک ی پیش گوپتگ اتنت و پدا ھوں کوھن اتنت و روچ ریزینتگ اتنت. اگاں تروندین لوڈ و گواتے بکشیت این چونڈ چونڈ و پیچ پیچ بیت و کس نزانت گواتء پہ کجام دیم برت انت.

کہورک بلاھین برزا برزین و درھکء درھگیت و چلیمی یے ات بروت ئی دراج و چنگ اتنت گؤشیگء برابر قد گزے بیت انت و خیراتین زھر کنوک و زھروی ات بلے سکیں زھر گروکی ات.

وھدے کہ زھرے کرت گڑا ماں شینزگوکی پیشگاہء نشتگ ات و شینزگوکی لوگ بانوکء زھرین تمباک نیم شودعگ کرت و چلیم ی پرے کرت و دات و کہورک کمرزانیگ بست و نشت وچلیم ے کشیت.


و پہ شینزگوک قنڈ زندہ یے نہ اشت ھیم پہ دمان چاھے لوٹیت و گل خاتون چاہ اڈ کت و دات.
و لجے نام ئی نزانت و دارپیشانی ھوں دشمن ات کہ شینزگوکء دگہ دارپیش چنوکین کستر پادے نیست ات.
نے بزان ھنچو شینزگوکی پہ کرھوپ و دل کرتگ ات و شینزگوک سک بی زار ات.


شینزگوک فٹکوکی ات و کہوسگی ات ریش و بئروتی ڈالے ڈالے پرات بارگین لاغروکی ات گوشیگا وروک نادراہیء گتتگ ات و مرگی ات پہ گمان تو یک تہلانکے بداتین نوہ لیٹ ئی وارت پہ کپعگء.


بلے کلامزدگ سک ڈڈات زورے کہ مانت ئی پوہ پراشی یے ڈعڈییء بلہ جنگولے نہت صبر کنوک و نرمین مردی ات و دلی صاف ات دپ جاکے نہت خاموشین مردی ات.

بلہ مردار چو جنیان ی ڈولء لجوی ات اگان ورعگ ورعگایت ورعگے درمیانء دستی مین بیت انت تو بگؤشتین واجہ بور نہ تو وا ھچ نوارت گڑا بس ے کت و گؤشتی منا بس انت من سعیر کت اگاں توری شودا پہ مرگ بہ بیتین بلے میار و مڑای کت و رندا کؤرے شوت دازیگ و کہیلڑی و بستوک ئ گوت و وارت.

بزان یک روچے کہورک دیم پہ لوگء پیداگ ات ھمے لوگ گورے رودا چہ لیڑ گپت پادی ماں یک لکوشکاکین ڈوکے سرا ایر کت لکشت و لیڑ وران بیت جہلگا شوت و کپت و گون کونٹگ دارین سولی بندی وارت.

شینزگوک و گل خاتون و گنج خاتون شان پاد آتک انت و درک اش کت میدان میدانء شوت و کہورک اش بڑ و سڈ کت و آورت لوگے پیشکاہ ایش ایر کت دہ دھا سارتین آپ اش درنز دات بودی کت کہ بیچارگ توستگ ات. دمانے رند ھنچو کہ شر ھوش و سار بیت شروی کت پہ شینزگوکی بدو رئدا و زاھے دئیگء.

جانی آزیراک ات کونٹگان جان پوچیتگ ات دپ و دیم ئی کونٹگان شیکریتگ و خون و ریچ ات.
چانگو شینزگوک و گل خاتون و گنج خاتون پہ ھمآیی درمان و دارگ کنعگء گلایش اتنت. چینگو دئیگین شینزگوک سلین زاہ و بد و رئد.

بلے کہوروک ھچ آئ جواب ندات ھنچو کہ گؤش ئے نہ اشکونگایت.

گڑا گل خاتونء بد آتگ وبرانز گپت پہ آئ سرا کہ گؤشتی ھے ترا کلام بگیرت شینزگوک اے تئ نیک یے بدل انت کہ کہوروک تو پہ بی ننگین زاہ و بد و رئد مان بستگ. میاریگ بیتگ کہ ترئے چہ کؤرا بڑ و سڈ کتگ و پہ لوگء آورتگ و رسینتگ. اگاں نہ تو ھمودا ھوشک مرتگ اتئے پمشکا.

شینزگوک زھر کت و گؤش ایت کہ آ وھدی مارا و شمارا خون ئیگ و سیادی رشتہ و بند داری نہ بیتگ بلے نے ما و شما ھور تریتگ ایں سیاد و بند دارانت اگاں سیاد و بند شمار نداریت گڑا ھم زبان ایں بلہ خیر پرواہ نیست شما وتی امیریا بزوریت و ما وتی غریب یے زور ایں و پدا ھوں میگ و شمیۓ روچ ھمے یکین کنڈا ایر رؤت :

گنج خاتون در راینت و گؤشتی کہ شما ھر دوکین خیرات ات و نکرر ات پہ منیگ و گل خاتون ی ملگان بلاہ روپین گجگیان او ما ھوں غئل ایں کہ ما پہ لوگ واجہ انت ھے نونتگین مارا وت ھمشان ھورا بگراتین.

بلے من زانان کہ شما جنگ نہ کن ات او شما جنگی وا مرد نہت شمۓ ھوشگین دپ انت و مفت و خدایں جاک و صلوات انت.
پرواہ نیست شما وتی شرین کار کتگ انت و منیگاں انگت انت : بلے بیای پیسرا چونڈے ھوشکین نگن جورے کن ات گڑا رندیگین رندای انت.

گل خاتون گوشت کہ اے آسکانی چونین مہمان کہ ھچ نہ گوشیت و گرو دار نہ کنت ھر وھد کہ کایت یک سلوکے مان بنداین ایت.

ندکار: آسکانی بلوچ.

تیارین چانگال و شودیگین مرد

سرگال: تیارین چانگال و شودیگیں مردم.

یک نیک واہیں مردے کہ کموکے چرآ دگران پزورتر ات و مال و دولتی قد دکانے گیشتر ھست ات آئی لوٹیت کہ ماں وتی ملکء یک مزنیں شانداریں دکانے بنگیج بکنت کہ دراھیں احتیاجات و لازمی جنس موجود بہ بنت و چوک و چوریک سیاد قوم ئی کسی چم دار مہ بنت و دور دراج مہ رو انت کہ دل سیاہ بنت.

گوڑا کرگوری مردمان دراھیں پہ اے خبر شینگ بیعگء غئل بوت انت و حشر مدت اش کرت و دکان اش بست و تیار کرت.
ھئور سال موسم ات کہ سوداگر شوت گوادرا پہ بیپاری مالے بند و بست کنعگء.
گوڑا مردا چہ گوادرا بیپاری مال بند و بست کرت و پدا واتر بیت پہ وتی ملکء.


گوڑا وھدے کہ اے قوم دشمن سہیگ بوت انت چہ ھمے قومء لہتے دپار پنڈ ایش بازئین کلدار و و پہ ٹہگی گون ھمے سوداگر ایش شریک کرت کہ اے صاحب تعلیم ایںو شاہ زانتے کہ دکان گیشتر دیمروئ کنت وامدارنہ بیت ھچبر نہ کوٹ ایت و بند نہ بیت.

آوھدیگیں مردمان گیشتر سادہ بیتگ انت بازئین سیاست و ٹہگ ی اش نزانتگ بئید صدا چہ یکے
گوڑا مردمان ھما ٹہگیں شریک دوست داشت بلکہ مۓ دوست واہیں نزانت اش کہ بدواہے.


خیر: سوداگرا مال بند بست کرت پچ ترگے وھدا رند بییپارا ھئورا گپت و ھارا گیگ نہ دات و گٹی کرت نہ اشتی کہ کئورے آ دیما بگوزیت. سۓ شپ و روچ ھئورا گورت مردا کموکے توشگ گون ات ناہ و نگن خلاص بوت انت.

ھما ٹہگ مردے کہ شریک ات و پہ قوم ئے رھر آتک لوگی بیپارے راہ سرای ات. مرد مانتریت میتگ کہ سک شودیگ ات ھمآئ لوگء شوت و مہمان بیت لوگے بانوکء یک شرین چانگالے پہ ملکی روغن جت و تیار کرت کہ راجے نیکواہ آتکگ بلہ نزانتی کہ لوگ واجہی راضیگ نہ ھنت و قومے دوستواہ نہ ھنت.


گوڑا قوم بدواہ سہیگ بیت انت کہ سوداگر ٹہگے مہمان انت و ٹہگے لوگ بانوکء یک وشین چانگالے تیار کرتگ پہ سوداگرا.

گوڑا دگہ ڈولء ناگیگ بوت انت و جت اش نہ کرت کہ سوداگر وت یک لایقین و ڈعڈین مردی ات و سلاح بند ات یک توفنگے گورکی چارگوشی گون ات. دشمنان ھیمایت کرت نہ کت ترسیت اش.

گوڑا وت ماں وتا شئوراش کرت و ھما ٹہگ اش سوج اش دات کہ یک لڈے چانگالے سرا ایر بکن تاکہ بیپارے دل خراب بہ کنت و چانگالء مہ وارت بلی شودیگے بیت رؤت جاہے ھاری گٹ کنت موریت ھما قوم پدا بزگ بیت.
مردا چانگال زرت و شوت بلہ چہ زھرا شنکی لیڈے پہ چانگال سر ئے ایر کت کہ چانگال عیب دار بوت.

بیپار شودیگ و مجبور ات چہ کر و گوران چد و چودے دپاری چت وارت بلہ زانتی کہ اے مرد قومے دوستواہ نہ ھنت بلہ خیر ھچی نہ گؤشت کہ نے وا دئیر گؤستگ مرد منئ شریک انت چہ فائدہ کہ اے مردا دراھین مردم وتئ خیرواہ زان انت نے وا ھچ نہ بیت.

مردمان سادہ اتنت سیاست اش نہ زانت و ھما مرد کہ قوم ے دشمن ات مردمانی مجیبر ات.

لہتے مردما کہ زانت سوج اش دات کہ مرد اے لڈا پہ چانگالے سرا ایر مہ کن کہ چانگال زوالے بیت و ترا ھچ فائدہ نہ رسیت و نے بیپار چہ شودے موریت زاناں یک و دو روچء رندتر وتئ لوگے رؤت و رسیت تو دشمنانی گپان گوش مہ دار.بلہ خبری گوش نہ داشت و ھمای کرت کہ بدواھان لوٹیت و ھمای دل و اے کاری انجام دات.

گوڑا چہ ھما سوج دئیوکان کہ گؤشت اش اے کارا مہ کن کہ وشین کارے نہ ھنت و مارا قبول نہ ھنت اے بیپار مۓ خیر لوٹوک انت اے مزنین دکانء پہ ما جوڈ کنعگایں کہ ما دلسیاہ مہ بئے گوڑا چہ اے خیر لوٹوکاں بازئینے جیلء بند بوت و بازئینے تورسینگ بوت و بازئینے گارے بوت دشمن مول و مراد پورا بوت انت.

آسکانیء زھر کرت شوت ماں دگہ دعرین ملکان نشت.

ندکار: آسکانی بلوچ.
.

روشنین رژن و تہارین زندگی

بونگپ: روشنین رژن و تہارین زندگی.

بیت یک روچے و روزگارے بیت یک جن و مردے کہ اشان سک دوست بنت.

ماں بلوچستانء یک کونڈ و گورے منند جاہ بنت.
غریب و تنگ دست بنت بلے چہ وتی خوشحالیں زندا خوشنود و غئل بنت.

مرد پہ حیاء و غیرت وتی زندگی گوازینگا و پہ چونڈے ھوشکین نگن دعر گیجگا گلایش بیت.
کموکین اندازہ ئے قد وت مال دلوت مچ ڈگار و زمین بیت.

مرد کاری و برکت دار بیت پہ ھر کارا چالاک و گشاد بیت و غریب دوست بیت.
دگہ ھچ کسی کارا خراب نہ کت اؤ نئے وتی کار خراب کنعگ منیت
نئے کہ زوراکین حاکم و سرداران مالیات دات گون وتی غریبی کار ھزمتء گلایش بیت.

ھر وھد صباحان چہ دلوتاتی سمات و پودومان وتی اولاکے کچوان پر کنت لعڈیت رؤت ماں شہرایش بارت وتی مچ و کاران خاک زور و آباد کنت و بیگاھان کچوان چہ نبیبگ و دلوتانی کاہ کدیمان پر کنت و لوگ ایش کاریت پہ چوک و چوریگ و دلوتان چہ نیبگان وتی برات و گوھار و امساھگان دات گون.
ھر روچ اشی کار ھمیش بیت کہ روچاں ماں شہرا ھزمت کنت و شپان گون وتی چوک و چوریگان دلگوش و وشدل بیت.

وتی مچ و ڈگاران آپ و مین کنت تخم کاری موسمء وتی ڈگار و ھوشاپان گردین ایت شدام اش چنڈیت. مردے ڈگارانی بر و ثمرہ سک مزن و لذت دار بنت و چہ درستانئگاں شرتر بنت.

بلے وتی لوگ بانوک گؤشت کہ جنین تو بئید چہ لوگ ئیگ وجنینی کاران دگہ ھچ کار مکن مردینی کاران من وت کناں یاکہ منا جست بکن و برو پہ دور گوری کارے نباکنۓ بے منی جست بروئے.

اؤ گون جنینان اگاں کئورا پہ ماھیگ گرعگ روئے پرواہ نیست بلے وت و جنینان پہ پیش بورگء مرو اگاں ترا ھر وھد پیش لازم بیت منا بگوش من وت پہ تو شرین رئیدگین پیش بوران کاران پہ ترگد گوپگء کہ تو رئیدگین و شرین پیشان جاہ نیارئے گچین پیش بورے کارے مفتء وتا دل سیاہ کنۓ کہ اے تگرد رؤ نہ کن انت زوت درانت و زوال بنت.

بزان نہ کنۓ کہ یک روچے میتگے جنینان اے جنین رئد دات گؤشت اش اڑے بل وتی لوگ واجہا بیا روئین یک جاگاہے من بلدان کہ شرین رئیدگین داز ھست ایں تی لوگ واجہ ھچ نہ گؤش ایت.

اے جنینء رئد وارت امراہ بیت و شوت گون میتگے جنیان پہ پیش بورگء. آ گپ ویل کن بگر اشیا کہ بزان ھما روچء لوگ واجہ ی ماحلہ آتک و جستی کرت فلانی کجایں امساھگان گؤشت وت جنینان پہ پیش بورگا شوتگ انت.

لوک واجہی چہ زھرا ترکگی بوت کہ چطور بے منی جستء شوتگ کہ من گؤشتگ جنین پہ پیش بورعگء مرو اؤ منی گپی پشت گوش کتگ و شوتگ.
جنیان پیش بریت و آتک انت پہ گیسء و مردا وتی جن شر جت و شرین رھتہ پیچے گپتی.

بزان جنین برات و ھزم سھیگ بیت آتک وتئ زامات اش شر پہ لٹ جت و تپت کہ مرد ٹپ و ٹوری بوت. پاد اش پہ گوٹا دات طلاق اش پزور پچ گپت انت و جن مرد اش سون و برات کت انت.

چونتے روچا گوست ھر دوئین نیمگے مردم پشومان بیت انت
مرد پشومان بیت کہ پرچے من وتی جن جت و ھزم پشومان بیت انت کہ پرچے ما وتی زامات جت و سونین پچ گپت انت.

گوڑا چہ پشومان بیعگ پد حیلت اش کرت دیم پہ ملا و قاضیان کہ جست و باوست کرت بارئین طلاق بیعگ پد راہ ھست این یا نہ پبہ سون کپتگ انت تاکہ ھلالہ
مکن انت اشانی نکاح نہ بیت.

بلوچستان وا شرین و زانتکارین عالم و ملا وت نہ بیتگ ملای کہ بیتگ نیم کونداکین ملا بوتگ انت بلکہ صدا چہ یک شرین ملا عالم بوتگ گوڑا بارئین ماں بلوچستان کجا کونڈا و اطرافء بوتگ.

گوڑا دراھین ملایان فتوا دات کہ خلاص سون کپتگ انت تاں کہ ھلالہ مکن انت اشانی نکاح نہ بیت.

گوڑا اے بیچارگان تہنای ڈولء وتی تہارین زندگی گوازینت و سک نارحت و پریشان بیت انت
و چہ بازین غم و خیالاتان جن و مردان وروک نادراہیا گپت انت و سر اش پہ دکتر و حکیمان کپت.

اناگاہے مردے شوت پہ ترعگ و تونئس کنعگا کہ دیستی ماں یک دریایی کر و گورے یک مردمے لاغرین نشتگ و دوئین دستی پہ سرای انت.

تروک شوت و ھمے مردے کرا نشت و دیستی کہ سک پریشان و بی وس انت.
جستی کت منی برات ترا چونیں خیر انت کہ تو چو پریشانۓ.

مردا گؤشت منی جستء مکن وتی راھا گر و برو گہتر انت کہ منی دردے درمان ھچ کسی کرا نیست. تروکین مردا لہتے دلاسہ و تسلی دات کہ مرد تو بگوش چہ خدای کاران نامید مہ بی کہ خدا سک مزن و قدرت دار انت بیتگینان نہ بیتگین کنت و نہ بیتگینان بیتگین کن انت.

گوڑا مردا کہ اے گپ اشکت انت دلی مزن بیت و پسوی دات گؤشتی بی شک خدای قدرتان شکی نیست وتی قصہ ئی پہ مردا بیان کرت و گؤشت.

ھما مردا یک شرین عالمے کرا بورت وھدے کہ عالما اے مردے قصہ پہ شری دلگوش کت لگیت پہ نزھندا و پاد آتک چہ وتی جاہا یک قلم و کاغدے آرتی و نشت.

لگیت پہ اے ڈولء نبیسگء وتی نامی گپت کہ اگاں فلان عالمے جن طلاق کپتگ انت گوڑا بزان کہ فلان ئیگ و فلان مرد و جن کپتگ انت و اگاں اے جنین آدم ھزم اے مرد لوگ بانوک پہ وتی لوگ واجہ لوگء مہ رسین انت آوانی جنیانی طلاق ھوں کپتگ انت و کاغدی مھر و ٹپہ جت و سینی کرت مردئے دات.

و دراھین ملایانی شریعتی چار دارین لکیرے پہ سہرین قلم کش اتنت.

گوڑا مردا آسکانی دست چوکیت انت و دکتر داکتری انگار کت انت و دیم پہ وتی گیسء شوت.
رندا حال آتک کہ اے مرد ئیگ و جنین چہ نادراہیا دراہ بیتگ انت.

ندکار : آسکانی بلوچ

پلانی بازار

بونگپ: پلانی بازار.


کئور و کوھانی میانجیء درچک و دارانی چپ و چاگردا پلانی بازاز ات.

اھدیگیں زمانعگء مدام بلوچ کوہ و کئورانی گور و کران کہ اودا زئید و کھچر شرتر بیتگ انت بلوچ نشتتگ انت بھارگاھان و حامینان پدا پہ شھرا آتکگ انت.

او آوھدان سال باز وش بوتگ انت ھور باز بیتگ و بھار و بھارگاہ بیتگ کہ کوہ و ڈئنان و جمپان پترونک و ڈولوک شینزگ زیروک و دراھین درچک پل بوتگ انت. کئورانی درچک بید و گز کلیر کونر و جور پل بر و زرد و ڈولدار و وش بو بیتگ انت.

او پدا مردم مالدار بیتگ انت پس و میش و ھورت و دلوت اش باز بیتگ و شپانک دار بیتگانت.
بھار گاھان چہ شھرایش لڈیتگ و کموکے دورتر چہ شھرا شوتگ انت ھما جاگاھا کہ آپ و زئیدے و کہچر گہتر بیتگ پہ مال ھمودا گدام اش جتگ نشتگ انت.

شپانکان رمگ چارینتگ و چہ چونتے شنکا یکے ھمائیگ بوتگ شپانکے شام و رت پہ پینڈ بوتگ گیشتر بازارے ڈعڈتریں کماشے لوگء آپ و لاپ بوتگ.

ھنچوش این وھد ھوں بیتگ کہ شپانک وت و رمگء وانڈہ بیتگ ھچ بارارا نیاتکگ بس واس داران شوتہ سرے پر کتگ و چاریتگ اش بلے بئید بہارگاہان.

بلے گیشترشپانکء صباحان رمگ کوہا چارینتگ و بیگاھان پہ گیس واتر بیتگ. بھارگاہان واسداران یا شپانکء بلے گیشتر مردمان صباحان رمگ پہ شیوانء بورتگ روچ کہ اندازہے برز کشیتگ رمگ اش پہ بازار آرتگ.

چوکان شنیک پچ کرتگ انت کہ پس شیرا شرتر ایرے دئنت و شنیکان یک و دو گوٹ شیر متکہ چوکان شنیک داشتگ انت و جنینان پس دوشتگ انت بیگاہان کہ مغرب بیتگ ھوں ھمے ڈولء رمگ آتکگ و شیر دئیوکین و لاغرین پسان کدیم اش داتگ انت و مٹ و مار اش کتگ انت و ماں واڈا اش کتگ انت پاچن اش بستگ انت کہ پسان جنت انت فروش انت و لنگ کن انت.

اے دگہ خر و ھوشتر و گوک اش ھوں ھمے ڈولء کاہ و کدیم کتگ انت و ماں بنجاہ ایش بستگ انت کہ دگہ ھمساھگان دل سیاہ مکن انت.

او شیر وملکی روغن و شیلانچ موچ بیتگ گیشتر مردمان مستگین شیر و ملکی روغن و ازگند تریکینتگ و نگن اش ترونی تریت گتگ گون تازئین پیماز یا پیمازی بونء کپ کتگ واد جتگ وارتگ، جنیان ماں یک ھیرانے و مردینان ماں دگہ ھیرانے ھور بیتگ و شام ناہاریگ اش وارتگ.

شپان دراھین مردم کماشے پترا دیوان بیتگ انت شعر و شاعری و آس و روک بیتگ صاد و پیش اش ریستگ و چوپتگ و پات و کچو اش گوپتگ و دوتکگ و گپ و رپ و قصہ و گوش و قند بیتگ.

اگاں یکے نادراہ بیتگ گوڑا دراھین مردم ھمآیی لوگء دیوان اش کرتگ و ھر یکے گون درمان و دارگے آتکک.
ھر یکے پہ آدگرے مھر و دیدار زروک بیتگ و یکدگرے مدت کنعگء شودیگ و تونیگ بیتگ انت گؤشیگء یکین پت ئیگ و ماتے چوک بیتگ انت.

جنیک و بچیک محرم و نا محرم برات و گوھار بیتگ انت کسء نزانتگ کہ برات و گوھار انت یا سیاد و تریزاتگ ناکوزاتک انت.

کسانین زھگان چہ دراھین مسترینان ترسیتگ کہ ما اگاں بدئین کارے انجام بدئین مسترین مارے جنت یا مۓ پیسان حالے دئینت او مسترینان ھوں دراھین کسترین وتی چوک حساب کتگ انت.

جنیک و جنینان آپ چہ کئوران یا چہ کہنان اورتگ بازئین جاگاہان کہ کئوران آپ نبوتگ یا کہ کہن نبوپگ گوڑا چات بوتگ مشک و کلیگ و لوھیگ و کتل اش پر کتگ و پہ سر و بڑ اش آورتگ و مشکانی آپ سارت وش بوتگ.

امردمان صباحان وتی اولاکان سوار بیتگ و شھرا شوتگ انت و بیگاھان کچو اش پر کاہ و کدیم کتگ انت پہ مال و دلوتان و ورعگی نیبگاں ماں اولاکان اش لڈیتگ و سوار بیتگ و لوگء آتکگ انت.

یا کہ صباحان کچو اش چہ دلوتی خاک و رؤڈ و سماتء پر کتگ و پہ شھر ا برتگ انت مچ و ڈگار اش خاک و زور کتگ انت کہ اسپوست و جو گندم نبیگانی بر و ثمرہ شر وش طامدار بہ بنت

لہتے سبارگ صباحان بورتگ گون و لھتے نیمروچان چوریگان بورتگ انت و لھتے کہ کستر پاد نہ بیتگ آئیانی سبارگ لوگ بانوکان گون دگہ چوکان دیم داتگ کہ وتی مردمانی سبارگ اش بورتگ انت.

جنیک و بچیکان ھمراہ بیتگ انت دارپیش اش چیتگ کہ شپان آس و روک اش کتگ و کنورور اش کرتگ. او بہارگاہان امراہ بیتگ انت کونل پیملوک پترونک و چژوک و ھالکو و دگہ ھزار ڈولین ورعگی درچک و سبزی ھئلڈو اش چیتگ و لوگء آورتگ.

بانکلینک و گندم موسمء امراہ بیتگ انت بانکلینک اش کریتگ و ھوشگ اش پلہ کتگ و ارتگ پہ لوگ ایش ھوں آورتگ پہ اے دگہ مات و برات و گوہاران کہ کسان بوتگ انت.

جنیان کئورا شوتگ ماھیگ اش گپتگ و ناروشت و واداپ اش جوان کتگ پہ شام و ناہاریگء.
او کسانین ماھیگ اش ماں نگنانی تہا کتگ و پہ تین یا گون ریکان اش پتکگ و وارتگ انت کہ وش بیتگ انت مردم چہ ورعگء سعیر نہ بیتگ.

چوکان ھوں امراہیا شوتگ انت پہ لعیب ئیگ و جانے شودگء برے برے مردین ھوں امراہ بیتگ آئپان مزنین گورمان دواء جتگ و ماھیگ سمگو بوتگ انت و گورم سرا سرترپعل بیتگ انت گوڑا مردین و جنین و چوک و چوریگان ماھیگ روپتگ انت و یکجاہ کتگ انت رندا بھر و تھر اش کرتگ انت. او کسے کہ گون نہ بیتگ گون آیی بہر اش گیشینتگ و چوکے داتگ و راہ اش داتگ پہ ھمآی لوگء.
او ھر کسء کہ وشین طامے یا ناروشتے جوان کتگ امساہگان اش توشے توشے داتگ انت و چاشینتگ انت اش.

کسانین چوک و چوریک گون مسترینان ھموک وھد پہ جان شودگ و لعیب و لبائیء کئورا شوتگ انت. مسترینان گد و پوچ و ھیران شوشتگ و کسانین چوکان جان شوتگ اوشناگ گپتگ ماں گورما و لھتے بوک دئیوکائی کتگ.

او جنیکے کہ نام گپتے بیتگ و یکے زامات و نشار بیتگ گوڑ واستارا باز واھگ بیتگ کہ وتی دشتارا بچاریت بلے تا حدے کہ دشتارے طاقت بیتگ گوڑا وت ئے واستارا پیش نداشتگ ھر جاہ واستاری دیستگ وتی دیمی چیر داتگ.

اگاں لوگء بیتگ گوڑا دگہ بلوک و تری و ناکوے لوگء شوتگ یا کہ تولان پشتء چیر ٹپیتگ وھدے کہ واستاری اتکگ.

اگاں کئورا یا ڈئنء بیتگ گوڑا دزگوہاران آئ نام پہ فلانی گوانک و توار کتگ. اگان واستارا زانتگ کہ دشتاری کئورا شوتگ پہ ٹعگی و بھانہ ئے آتکگ کہ آئیء بچاریت بلے ناکام بوتگ.

کہ کئور پرے درچک ودار ڈنگر و جنگل بیتگ کسے کہ درچکے پشتء شوتگ گوڑا راہ گوز و مردمانی چمان چہ نا ھندیم بیتگ. او وھدے کہ دزگوہاران دیستک کہ واستاری ودیگ انت پیسرا ھوشیار بوتگ انت جنیک اش پہ نام فلانی گوانک و توار کرتک.
: او فلانی انگو پلانی نیمگا بیا.
او جنیگ پلانی نیمگا شوتگ و وتئے پناہ و نا ھندیم کرتگ.

مردمان مھر و دوستی باز بیتگ
اگاں ستعر یکے کمزور بیتگ وھدے یکے کموکین مدتے پہ کار بیتگ و دگہ چیزے دست ئے نبیتگ گوڑا حتماں پہ آئی یک مدتے کتگی دارپیش لوگی روپکے تگرد و پات و سوندی گوپگے مدت بیتگ.


بلے چہ فائدہ کہ آ وھدا آسکانی واب بیتگ و ھچ مھرو محبت قدر و قیمتی نہ زانتگ نوکی ترانعگ کپتگ.

ندکار: آسکانی بلوچ

مردگین خرے بہا گرانیں

سرگال: مردگین خرے بہا گرانیں.

ماں بلوچستانء مردے خیراتین خرے بیت کہ واھوندی ھچبر ماں بنچاہ نہ بندیت و دراھین شپ و روچان یلہ بیت.


میتگ مردم پریشان بنت شپان کہ ھرچ کاہ و کدیمے کہ مردل وتی اولاکانے دئے انت اے خر اش وارت و مردمانی مشکان دپ جتت کہ مشکے دئرانت.
صباح کہ بیت مردم حیران و محتاج بنت پہ چنکے سارتین آپ.
او مشک ھنچوشین چیزے کہ زوت جوان نہ بیت بلکہ بازئین وقت و دل سیاھی یے پہ کار انت.

او ھمے نزیکین میتگانی مردمان ھوں پہ اے خر بے زارے کننت.
چہ شہرے مچ و کشت و کشارا اشانی دست ماں کٹ بیت اشان محنت کن انت اے خراش وارت و لپاشت و بیران اش کنت. اے خر پہ ملکے مردمان یک وروکین نادراہی یے بیت.

البتہ: ھچیدے نایشت کشت و کشارانی دشمن ات اگر مردمان وتی کشت و کشار پعل کت انت گڑا اے دیم و آ دیما تر و مانترئے کت کہ شہرے جو لگت پادبیت و لومب ات کہ آپ ماں شہرے شوت. کئورے جو ھوں زوت بندگ نہ بیت و سئ ؤ چار روچی پہ کار ات. نازھکیں کشت کشار باغان ئیگ مورت انت.

او خرے واھوند چہ خرا اگاں گندہ ترات و گنترین خیراتی ات وھدے کہ مردمان نیکین سوج دات گڑا زاہ دئیگ ئی شروع کت دراھین امساھگ و میتگے چوک جنین پیروک و بلوکی چہ غورے کشیت و بے ننگین زاہے دات انت.

او مردم ھنچوش اتنت کہ پہ آیی گوٹے خونان تونئیگ اتنت کہ بکوشنتی بلے چہ خدا و دولت ایش ترسیت.

او وتی نزیکین برات و گوھار ھوں ھمے ڈولء چرے مردا وت خرا بے زار اتنت کہ آئیان ئی نام اش بد نام کتگ اتنت. آئیا وئیل کن بگر ایشیا کے لوگ بانوک ئی ھمآیی وڑین دپ دلڑی ات کہ دراھین میتگ جنین ھور بہ بیتین انت انگہ قد آئی لوگ بانوکے دپ نہ رسیت اتنت.

یک روچے میتگ دراہیں چوک شئور کن انت کہ ھمے خرا بکوش انت و ھما مردے وتی چوک ھوں ھم شئر بیت.

بلے دراھین چوک پیسرا ھمے شئور کن انت کہ ھر کسء اے خر ھر جاگاہ ماں کئور و کوہان دیست یک دگرا حال بدئینت.

گڑا یک روچے چوکے ماں نزیکین کئورے ھما خر دیست زوت تچان بیت و شوت ھم شئوریں زھگ ئی سھیگ کرت انت.
یکے وتی پیس پستول دوزیت و شوت انت پہ خرے کوشعگا و خراش پہ تیر جت و کوشت و کس ایش سہیگ نہ کرت.

وھدے کہ دو سۓ روچ گوزت مردم حیران بیت انت کہ اے خر کجا بیت و بارئین چون ئی بیت بلے سک باز وشدل و راحت بیت انت و دعای اش لوٹیت کہ اے خر پدا ماں اے میتگء ظاہر مبات اگاں نمورتگ خدا کنات وت و واھوندا بمورات انت.

او زھگان یکے گواہ نہ کت پرچا کہ ترست اش چہ خرے واھوندا کہ زاہ دئے یے و بلکہ پیس اش ھکل کن انت و زھ گرانت.

بلے خرے واھوند پریشان بیت جست و باوستی کت و خرے شوھاز کنعگ ئی شروع کت و تاکہ یک ماھے رند یک ڈونڈے دیستی بلے پجاھی نہ آورت کہ رستران وارتگ و خالی ھڈ پشت کپتگ اتنت.

گڑا آتک لوگء زھگی امراہ کرت کہ توے بچار بلکیں منی خر ھمیش انت یا کہ نہ من پیران چم میم نہ کن انت.


زھگء زانت کہ خر ھمیش انت گؤشتی ھو اے مۓ خرانت بلے اشی پہ توفنگ و تیر کوشعگ بوتگ پیسء گؤشت نہ کنے بچہ تو راست گؤش ئے دروغ نبندئے.
چوکے ھوش نہ کپت کہ توفنگ نامء مگران کہ اے طوقے پہ مۓ گوٹء ایر بیت. و مزنین اوباھے بیت پہ مخلوق گوٹے کپیت.

آئی ھنچو کہ اے خبر اشکوت و سرپد بیت کہ خری پہ تیر کوشعگ بیتگ زانت ئی کہ کرگوری و مۓ میتگء کۓ و کئء توفنگ ھست.

گڑا شوت ھرچیکہ توفنگ ھست ات آئیان ئی لوگے دپء یک وتی دپ ئی پچ کش ات و بے ننگین زاہ دئیگ ئی شروع کت.

گؤشتی منی خر یک خرے نبوتگ بلکہ برات مٹے بوتگ و یک اسپ ھزاریے بوتگ شمارا کینگ ماں دلء بوتگ پمن کہ شمارا وت چوش ایں شرین خر نبوتگ پمشکا شما منی خر کوشتگ.
و آئی بہایء دو برابر بدئے ات یا کہ شمۓ تفنگانی شکایت کنان.

مردمان راضیگ اتنت کہ اشیا چیزے زر بدئے انت بلے خیران انت کہ دو اسپ ھزاری بہا سک باز انت انچوک کلدار مردمانی کرا نیست و اگر مدئے انت ئی گڑا شکایت کنت و دولت اشانی تفنگان ھوں بارت و اشان سک بے عزت کنت اشان تام دار اتنت.

گڑا اشان جست و پرس کرت کہ کئےء اے کار کتگ ویا پرچے ھما خرے ڈونڈئی کئل و غور نکتگ.
جست و باوستا چہ رند معلوم بیت کہ اے کار رھگان کرتگ و آئی زھگ ھوں ھمراہ بوتگ.

گڑا پہ ھزار شری یے آئی ایش چت و ٹکارت و آخر کار پہ راہ ایش آورت و یک اسپ ھزاری یے بہا اش دات و راضیگ بیت.
.

بلے مردگین خرے بہا گران بیت.
آسکانی قلم سیاھگ کٹ اتنت.

ندکار: آسکانی بلوچ